مقالات

کنه نمدی مو (Colomerus vitis Pagenstecher)               

کنه نمدی مو       Colomerus vitis Pagenstecher

Syn. Eriophyes vitis Pgst.

Eriophyidae, Acar.

کنه نمدی مو یا گالی برگ مو در ایران اولین بار در سال ۱۳۲۸ توسط دواچی شرح داده شده است. کنه گالی مو یکی از مهمترین آفات محسوب می شود ولی چون در ایران شدیداً با سموم ‏ گوگردی علیه سفیدک سطحی مو مبارزه می‌شود خوشبختانه این آفت نیز کنترل می‌گردد. این کنه اختصاصاً روی مو وجود داشته و طرز خسارت آن بدین نحوه بوده که کنه به برگ ها حمله نموده و درپشت برگ گال هایی مسطح و به صورت نمد به قطر حدود یک سانتیمتر ایجاد میکند.رنگ این قشر نمدی ابتدا سفید کثیف است اما بتدریج تغییر رنگ داده و به رنگ قرمز متمایل به قهوه ای تبدیل میگردد.در سطح فوقانی برگ و درست در طرف مقابل لکه نمدی، برآمدگی به وجود می آید و به پهنک برگ ناصافی میدهد.کنه گالی مو در اطراف تهران و در استانهای گیلان،مازندران،آذربایجان،گرگان،اصفهان و احتمالاً سایر مناطق موکاری کشور انتشار دارد(فرحبخش،۱۳۴۰).

طول بدن کنه بالغ در حدود ۱۴۵-۱۷۰ میکرن عرض آن ۴۰ میکرن است و کنه به رنگ شکری دیده میشود.جانور کامل این کنه مانند سایر کنه های خانواده Eriphyidae فقط دو جفت پا دارد و دارای شکل کشیده و درازی میباشد.این کنه در داخل نسج برگ فعالیت دارد و با بازکردن گال ها کنه ها را در زیر بینوکولر میتوان مشاهده کرد.در زیر میکروسکوپ اگر نمونه های آماده شده را از سطح پشتی نگاه کنیم، قسمت سر و سینه در ناحیه قدامی برآمده است و در ناحیه خلفی در دو طرف قسمت قلبی شکل دو موی کوتاه دیده میشود.شکم دارای خطوط موازی عرضی است در انتها دارای تزیینات و چهار موی ما قبل انتهایی است که دوتای خارجی نسبتاً بلند و نازک دو تای داخلی کوتاه و ضخیم هستند.

کنه های ماده زمستان را زیر پوستکهای ساقه ، تنه و شاخه های موبه سر میبرند و به مجرد باز شدن جوانه های مو در زیر غنچه و جوانه های تازه جمع میشوند و بافت هایرگیاهی را نیش زده از شیره گیاه تغذیه می کنند. بر اثر حمله این کنه برگها دفرمه میشوند.تخم این کنه سفید و دوره نهفتگی آن ده روز است پوره ها پس از بیرون آمدن از تخم تغییر جلد داده، در مدت ۸ تا ۱۰ روز نمف می شوند و تا یک هفته بی حرکت باقی می مانند.این کنه در شرائط مساعد می تواند در سال هفت نسل ایجاد نماید.چون برنانه گردپاشی گوگرد علیه سفیدک سطحی مو از قبل از گل کردن در چند نوبت انجام میگیرد و این مبارزه هر ساله بطور مرتب توسط موکاران صورت میگیرد، بنابراین سمپاشی اختصاصی علیه این کنه لازم به نظر نمی رسد.