مقالات

شته سبز انار

شته سبز انار

Aphis  punicae  passerini

.Aphididae,Hom

انار یکی از محصولات مهم ایران می باشد و یکی از آفات مهم آنکه از اولویت بیشتری برخوردار است، شته سبز میباشد که مسلما از دیر زمان در ایران وجود داشته ولی در ایران در سال ۱۳۴۰ توسط فرحبخش گزارش شده است. این نوع شته فقط روی درختان انار فعالیت دارد و طرز خسارت آن بدین ترتیب است که تمام سرشاخه ها، سطح زیرین برگها، جوانه ها و گلهای قرمز درختان را مورد حمله قرار می دهد و ضمن تغذیه از شیره گیاهی ترشحات چسبنده ای نیز تولید می کند.

بر اثر حمله این شته اغلب سرشاخه‌ها رشد شان متوقف شده و بعضی از گل‌های بسته نیز باز نمیشوند و اغلب گل ها و میوه های جوان بر روی زمین می‌ریزد. خسارت این شته مخصوصاً روی درختانی که در منازل کاشته شده و یا در باغاتی که انار با سایر درختان میوه کاشته شده بیشتر دیده می‌شود، زیرا در این جاها آبیاری زیاد شده و رطوبت کافی برای رشد و توسعه و نمو شته وجود دارد. شته سبز انار در تمام مناطق انار خیز کشور بالاخص در نواحی فارس،ساوه،قم، اصفهان ،کاشان و یزد انتشار دارد.

شته ماده بی‌بال زرد مایل به سبز می‌باشد و روی شکم و سینه آن لکه های سبز تیره ای وجود دارد. پاها و همچنین کورنیکول ها سبز روشن تر می باشد. طول شته کامل ۵/۲_۳میلیمتر است. در افراد بالدار استیگمات کاملا مشخص است ولی به وضوح اسکلروتینه نیست.کرنیکول۵/۱تا۵/۲برابر بند دوم پنجه پاهای عقبی است. دم انگشتی شکل و دارای فرو رفتگی در قاعده و به رنگ سبز است.

شته انار زمستان را به صورت تخم در روی سرشاخه های انار به سر می‌برد. در نواحی معتدله ممکن است به صورت ماده های زنده زا رویDuranta  sp.(نوعی شاه پسند)،فلکس درختی   Lawsonia   ,Plumbago   capensisدیده شود.روی درختان انار، در ماه های بهار بالاترین جمعیت را دارد و گاهی تمام سر شاخه های جوان، گل و میوه های تازه تشکیل شده را می پوشاند. به علاوه باعث پیچیدگی برگ ها، ریزش گل و میوه های جوان و نیز ترشح شدید عسلک می‌گردد.

ترشح عسلک موجب جلب گرد و خاک و رویش قارچ مولد دوده می شود. در تابستان به دلیل گرم شدن هوا از تراکم و شدت خسارت آن کاسته می شود. در این رابطه دشمنان طبیعی اهمیت بسزایی دارند. در ماههای پاییز که درجه حرارت پایین می آید، دوباره بر انبوهی شته ها افزوده می گردد ولی شدت آن به مراتب از بهار کمتر است. در اکثر موارد شته انار به وسیله عوامل طبیعی تحت کنترل در می آید و احتیاج به مبارزه شیمیایی ندارد.

در صورتیکه مبارزه شیمیایی لازم باشد بهتر است این اقدام علیه تخم‌ها در زمستان صورت گیرد و سمپاشی با ترکیبات روغنی ترکیبات سوزاننده و یا ترکیبات فسفره روغنی به شرحی که برای سایر شته ها گفته شده درزمستان انجام گیرد. سمپاشی بهار بهتر است قبل از گل انار و با یکی از ترکیبات سیستمیک انجام شود.